نکات ایمنی در هنگام گودبرداری

شرح ۱۸ بند دستورالعمل ایمنی گودبرداری

۱. قبل از اجرای هرگونه گودبرداری و کنده‌کاری حتماً ارزیابی خطر را انجام داده و محل را بازرسی کنید.
--- علت ایمنی: شناسایی نوع خاک و خطرات محیطی پیش از شروع، مانع از غافلگیری در حین کار می‌شود.

۲. از وجود محل و عمق دقیق دفن لوله و کابل‌های زیرزمینی کاملاً مطمئن شوید.
--- علت ایمنی: برخورد با کابل برق فشار قوی یا لوله گاز زیرزمینی می‌تواند منجر به انفجار یا برق‌گرفتگی جمعی شود.

۳. برنامه گودبرداری را تدوین کرده و محل شمع‌ها، حفاظ‌ها، کابل‌ها، نگهدارنده‌ها و راهروهای ورود و خروج را مشخص کنید.
--- علت ایمنی: داشتن نقشه اجرایی دقیق، نظم و ایمنی عملیات را تضمین می‌کند.

۴. برای ورود و خروج به داخل کانال از نردبان استفاده کنید.
--- علت ایمنی: پریدن به داخل گود یا بالا آمدن از دیواره‌ها باعث ریزش لبه‌ها و صدمه به ستون فقرات می‌شود.

۵. برای جلوگیری از سقوط افراد و ماشین‌آلات به درون کانال، حفاظ و موانع قابل دید نصب کنید.
--- علت ایمنی: ایجاد حائل فیزیکی مانع از سقوط ناخواسته عابرین و تجهیزات در تاریکی یا حواس‌پرتی می‌شود.

۶. اگر عمق کانال از ۱.۲ متر بیشتر است برای جلوگیری از ریزش دیواره کانال از روش پله‌ای، شمع‌کوبی، دیوارهای محافظ، روش شیب‌دار یا سایر روش‌ها استفاده کنید.
--- علت ایمنی: فشار جانبی خاک در اعماق بیش از ۱.۲ متر به شدت افزایش یافته و خطر ریزش آنی وجود دارد.

۷. هرگز وسیله و ابزار را از داخل کانال به بیرون و یا بالعکس آن نیندازید، بلکه از روش دست به دست یا به کمک طناب استفاده کنید.
--- علت ایمنی: پرتاب ابزار می‌تواند باعث مصدومیت شدید افراد داخل گود یا آسیب به ابزارآلات شود.

۸. تمام افرادی که داخل کانال هستند باید از وسایل حفاظت فردی مخصوصاً کلاه ایمنی استفاده نمایند.
--- علت ایمنی: کلاه ایمنی حیاتی‌ترین وسیله برای محافظت در برابر ریزش سنگریزه یا سقوط ابزار از لبه گود است.

۹. هرگز از روی کانال نپرید بلکه از پل مناسب استفاده نمایید.
--- علت ایمنی: لبه‌های گود معمولاً سست هستند و فشار ناشی از پریدن می‌تواند باعث تخریب لبه و سقوط فرد شود.

۱۰. از نزدیک شدن بیش از حد ماشین‌آلات و کامیون به لبه کانال جلوگیری کنید، برای این منظور از موانع و یا افراد راهنما کمک بگیرید.
--- علت ایمنی: وزن ماشین‌آلات باعث ایجاد تنش برشی در خاک و ریزش ناگهانی دیواره گود می‌شود.

۱۱. هرگز شمع‌کوبی‌ها و حفاظ‌ها را بدون تأیید فرد مجاز باز نکرده و جابه‌جا نکنید.
--- علت ایمنی: جابه‌جایی غیرمجاز مهارها، پایداری کل سازه نگهبان را به خطر می‌اندازد.

۱۲. در شروع هر نوبت کاری و بعد از هرگونه بارندگی، مناطق گودبرداری شده باید توسط فرد مجاز بازرسی و برای شروع کار تأیید شود.
--- علت ایمنی: باران باعث سست شدن خاک و تغییر شرایط پایداری گود می‌شود.

۱۳. برای شروع گودبرداری حتماً از واحد ایمنی مجوز شروع کار (Permit) بگیرید.
--- علت ایمنی: صدور مجوز به معنای بررسی نهایی تمامی الزامات ایمنی توسط کارشناس است.

۱۴. از وسایل و ماشین‌آلات مخصوص برای عملیات گودبرداری استفاده کنید.
--- علت ایمنی: استفاده از تجهیزات غیرمرتبط خطر واژگونی و عدم کنترل بار را افزایش می‌دهد.

۱۵. هرگز اجازه ندهید افراد به تنهایی داخل مناطق گودبرداری شده و در درون کانال‌ها کار کنند.
--- علت ایمنی: در صورت ریزش یا بروز حادثه، باید فردی در بیرون باشد تا اطلاع‌رسانی و عملیات نجات را آغاز کند.

۱۶. در مکان‌هایی که احتمال وجود گازهای سمی و خطرناک مانند سولفید هیدروژن و سایر گازهای کشنده وجود دارد حتماً عملیات گازسنجی انجام شود.
--- علت ایمنی: برخی خاک‌ها یا مجاورت با فاضلاب می‌توانند گازهای کشنده‌ای متصاعد کنند که باعث خفگی آنی می‌شود.

۱۷. مصالح ساختمانی و ماشین‌آلات را زیاد نزدیک لبه کانال قرار ندهید.
--- علت ایمنی: فشار بارگذاری (Surcharge load) در لبه گود، ضریب اطمینان پایداری دیواره را به شدت کاهش می‌دهد.

۱۸. قبل از ورود به داخل کانال، دیوار و سنگ‌های سست را شناسایی و رفع خطر کنید.
--- علت ایمنی: پاکسازی لبه‌ها از قطعات سست، از سقوط اتفاقی آن‌ها بر روی کارگران جلوگیری می‌کند.