دستورالعمل ایمنی کار با مواد شیمیایی

تحلیل فنی و ایمنی دستورالعمل ۱۶ مرحله‌ای کار با مواد شیمیایی

۱. به برچسب علائم موجود روی ظروف اصلی مواد شیمیایی توجه کنید.
--- علت ایمنی: برچسب‌ها هویت ماده و خطرات آنی آن (سمی، آتش‌گیر، خورنده) را در یک نگاه معرفی می‌کنند.

۲. MSDS یا برگه اطلاعات ایمنی هر ماده شیمیایی را مطالعه و دستورات لازم را بکار گیرید.
--- علت ایمنی: MSDS حاوی اطلاعات دقیق فنی شامل نقطه اشتعال، واکنش‌پذیری، کمک‌های اولیه تخصصی و نحوه مهار حریق همان ماده است.

۳. از خوردن و آشامیدن در محیط حاوی گازها، بخارات و گرد و غبار مواد شیمیایی خودداری نمایید.
--- علت ایمنی: جلوگیری از ورود سموم به دستگاه گوارش از طریق آلودگی ثانویه دست‌ها و ظروف.

۴. در صورت خوردن مواد شیمیایی ۲ الی ۴ لیوان شیر یا آب تمیز بنوشید.
--- علت ایمنی: رقیق‌سازی ماده در معده جهت کاهش خاصیت خورندگی و اثرات سمی تا رسیدن به مرکز درمانی.

۵. در صورت استنشاق حجم زیادی از گرد و غبار یا گاز ماده شیمیایی فوراً از محیط خارج و هوای تازه تنفس کنید.
--- علت ایمنی: قطع تماس با عامل مسمومیت و تامین اکسیژن مورد نیاز خون؛ مراجعه به بهداشت برای بررسی ادم ریوی الزامی است.

۶. در صورت مواجهه پوست بدن و چشم‌ها با مواد شیمیایی محرک و سوزآور فوراً عضو آسیب‌دیده را با آب تمیز به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه بشویید.
--- علت ایمنی: خنثی‌سازی و شستشوی فیزیکی ماده قبل از نفوذ به لایه‌های عمقی پوست یا قرنیه چشم.

۷. جهت گزارش کلیه آسیب‌ها و مواجهات با مواد شیمیایی و تکمیل مراحل درمان سریعاً به واحد ایمنی و بهداشت مراجعه نمایید.
--- علت ایمنی: ثبت حادثه جهت تحلیل ریشه‌ای و اطمینان از عدم بروز مسمومیت‌های نهفته.

۸. نشتی مواد از لوله‌ها، مخازن، وصله‌ها و ... را سریعاً گزارش نمایید.
--- علت ایمنی: جلوگیری از تشکیل اتمسفر انفجاری یا سمی و پیشگیری از لغزندگی محیط.

۹. مواد و شرایط ناسازگار با هر ماده مانند گرما، رطوبت، جرقه و ... را شناسایی و از ایجاد شرایط خطرناک دوری کنید.
--- علت ایمنی: جلوگیری از واکنش‌های شیمیایی گرمازا و انفجاری ناشی از اختلاط مواد ناسازگار.

۱۰. از ریزش مواد روی زمین اجتناب شود و در صورت ریزش به روش توصیه شده در MSDS با مواد مخصوص مثل ماسه خشک، پودر تالک و مواد بی‌اثر جمع‌آوری شود.
--- علت ایمنی: مهار نشت جهت جلوگیری از گسترش آلودگی و استفاده از مواد بی‌اثر برای جلوگیری از واکنش با جاذب.

۱۱. باز کردن دریچه مخازن، وصله‌ها و ... حاوی مواد شیمیایی توسط افراد متفرقه ممنوع است. امکان پاشش مواد وجود دارد.
--- علت ایمنی: خطر آزادسازی ناگهانی فشار و پاشش مواد خورنده به صورت اپراتور غیرآموزش‌دیده.

۱۲. جهت تخلیه مواد شیمیایی و کار با آن‌ها حتماً از دستکش ضد مواد شیمیایی، عینک مناسب یا شیلد صورت و کفش و لباس کار استفاده نمایید.
--- علت ایمنی: PPE (تجهیزات حفاظت فردی) تخصصی تنها سد فیزیکی در برابر تماس مستقیم با مواد خطرناک است.

۱۳. در صورت بروز حریق یا انفجار مواد شیمیایی از تنفس گازهای سمی آن خودداری نمایید.
--- علت ایمنی: محصولات احتراق بسیاری از مواد شیمیایی، گازهای کشنده‌ای نظیر سیانید یا منوکسید کربن هستند.

۱۴. هنگام کار با مواد شیمیایی در محیط بسته باید تهویه عمومی و موضعی مؤثر برقرار باشد.
--- علت ایمنی: نگه داشتن غلظت بخارات سمی پایین‌تر از حد مجاز تماس شغلی (TLV).

۱۵. از قرار دادن جامدات شیمیایی در معرض باد و آلوده کردن محیط کار با گرد و غبار خودداری نمایید.
--- علت ایمنی: جلوگیری از انتقال آلودگی به سایر بخش‌ها و پیشگیری از استنشاق ناخواسته ذرات سمی.

۱۶. پس از پایان کار، نسبت به نظافت فردی خود و محیط کار اقدام نمایید.
--- علت ایمنی: حذف بقایای مواد شیمیایی از روی پوست و لباس کار جهت جلوگیری از حساسیت‌های پوستی در درازمدت.